خورشید ستاره ای است از ستارگان رشته اصلی که ۵ میلیارد سال از عمرش می گذرد. این ستاره کروی شکل بوده و عمدتا از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. وسعت این ستاره ۱.۴ میلیون کیلومتر (۸۷۰۰۰۰ مایل) است.

جرم این ستاره ۷ برابر جرم یک ستاره معمولی بوده و همچنین ۷۵۰ برابر جرم تمام سیاراتی است که به دورش می چرخند. در هسته خورشید ، جرم توسط واکنشهای هسته ای تبدیل به تشعشعات الکترومغناطیسی که نوعی انرژی هستند، می شود. این انرژی به سمت بیرون تابانده شده و باعث درخشنگی خورشید می گردد. سایر اجسام آسمانی موجود در منظومه شمسی که توسط جاذبه خورشید در مدارهایشان قرار گرفته اند نیز گرمایشان را از این انرژی می گیرند.

مواد تشکیل دهنده خورشید حالت گازی دارند، بنابراین خورشید محدوده دقیق و معینی نداشته و مواد اطراف آن بتدریج در فضا منتشر می شوند.

 مشتری بزرگترین سیاره در منظومه شمسی است. قطر آن ۱۴۲.۹۸۴ کیلومتر، بیش از ۱۱ برابر قطر زمین و حدود یک دهم قطر خورشید است. برای پر کردن حجم این سیاره غول پیکر به ۱۰۰۰ عدد سیاره زمین نیاز است. وقتی از زمین رصد می کنیم، این سیاره نورانی تر از بیشتر ستاره ها دیده می شود. معمولا پس از سیاره ونوس، مشتری دومین سیاره درخشان در آسمان است.

مشتری پنجمین سیاره در منظومه شمسی می باشد. میانگین فاصله آن از خورشید معادل ۷۷۸.۵۷۰.۰۰۰ کیلومتر یعنی بیش از پنج برابر فاصله زمین تا خورشید است. ستاره شناسان باستان این سیاره را به یاد پادشاه خدایان رومی، ژوپیتر نامیدند.

لایه های متراکم ابر اطراف سیاره مشتری در این تصویر که توسط سفینه ویجر۱ تهیه شده است، کاملا دیده می شوند. لکه بزرگ بیضی شکلی که مشاهده می کنید نقطه بزرگ قرمز نام دارد. دانشمندان بر این باورند که این نقطه اختلال شدید اتمسفر می باشد.

ماه تنها قمر طبیعی زمین و تنها جرم آسمانیست که انسان بر روی آن حضور داشته است. ماه روشن ترین جرم در آسمان شب است اما نوری از خود تولید نمی کند در عوض نور خورشید را منعکس می کند. مانند زمین و دیگر اعضای منظومه شمسی، عمر ماه حدود ۶/۴ بیلیون سال می باشد.

ماه از زمین بسیار کوچکتر است. میانگین شعاع ماه ۴/۱۷۳۷ کیلومتر ، حدود ۲۷ درصد شعاع زمین می باشد.

جرم آن نیز از جرم زمین بسیار کمتر است. جرم زمین ۸۱ برابر جرم ماه می باشد. چگالی ماه حدود ۳۴/۳ گرم در هر سانتیمتر مکعب، تقریبا ۶۰ درصد چگالی زمین است.

از آنجائیکه جرم ماه از جرم زمین کمتر است، نیروی گرانش در سطح آن نیز کمتر از زمین و حدود یک ششم آن می باشد. بدین ترتیب شخصی که بر روی ماه ایستاده احساس می کند که پنج ششم از وزن خود را از دست داده است. همینطور اگر سنگی را در سطح ماه رها کنیم بسیار آهسته تر از سنگی که در زمین رها شده، به سطح ماه می رسد.

پلوتو یک سیاره کوتوله است و در فاصله بسیار دوری از خورشید قرار دارد. این سیاره بخشی از مدار خود را که کمربند کوییپر (Kuiper) نام دارد، در اختیار مجموعه ای از اجرام یخی شبیه به خود گذاشته است. از زمان کشف این سیاره در سال ۱۹۳۰، مردم به شدت دوست دارند که آنرا سیاره نهم منظومه شمسی بنامند. با اینحال به دلیل ابعاد کوچک و مدار عجیبش، بسیاری از دانشمندان، همگروهی پلوتو با سیاراتی مانند زمین و مشتری را زیر سوال بردند. در سال ۲۰۰۶، این مناظره، انجمن ستاره شناسی بین المللی (مرجع نامگذاری اجرام آسمانی) را بر آن داشت که رسما پلوتو را در گروه سیارات کوتوله معرفی کنند. این سیاره از زمین بدون تلسکوپ دیده نمی شود.

اسطرلاب دستگاه کوچکی است که برای تعیین بعضی مشخصات زمان ومکان آسمان به کار میرود. به فارسی “جام جم” نامیده می شود ولی به تدریج کلمه یونانی اسطرلاب برای آن متداول شده است.اسطرلاب رایج و معمولی دستگاه و صفحه مدور فلزی است که از جنس برنز یا برنج و یا از آهن وفولاد و یا تخته به طرز بسیار دقیق و ظریف و مستحکمی ساخته شده و برای مطالعات ومحاسبات کارهای نجومی از قبیل پیدا کردن ارتفاع و زاویه آفتاب محل ستارگان و سیارات و منطقه البروج و به دست آوردن طول و عرض جغرافیایی محل در تمام مدت شبانه روز و فصول مختلف سال و همچنین برای بدست آوردن ارتفاع کوهها و پهنای رودخانه ها و سایر عوارض طبیعی زمین و تعیین ساعات طلوع و غروب یکایک ستارگان ثوابت و سیاراتی که نام آنها بر شبکه اسطرلاب نقش بسته و برای محاسبه ساعات طلوع و غروب آفتاب هر محل(علی الخصوص در دوره اسلام که تعیین ساعات نماز هم برآن اضافه شد) ساخته شده است. با توجه به این حقیقت که در هنگام استفاده از دستگاه مذکور هیچ احتیاجی جهت به کاربردن و دانستن فرمولهای ریاضی نیست.(مانند خط کش محاسبه ای که به وسیله مهندسین به کار برده میشود.)

«آلبرت انیشتین » در ۱۴ مارس سال ۱۸۷۹در شهر «اولهم » در ناحیه ورتمبرگ آلمان متولدشد. یك سال بعد از تولد او خانواده وی از اولهم عازم مونیخ شدند.

پدرش «هرمان انیشتین » كارخانه كوچكی برای تولید محصولات الكتروشیمیایی داشت و باكمك برادرش كه مدیر فنی كارخانه بود از آن بهره برداری كرد.

مادر انیشتین «پائولین كخ » یازده سال ازشوهرش هرمان جوان تر بود و پائولین برای كمك خرج خانواده ویولن به كودكان ونوجوانان می آموخت . آنها زمانی به مونیخ رفتندكه آلبرت دو ساله و خواهرش «ماریا» تازه به دنیاآمده بود. آلبرت كودكی اعجوبه نبود، حتی مدت زیادی طول كشید تا سخن گفتن راآموخت . پدر و مادرش وحشت زده بودند كه مبادا پسرشان عقب افتاده است . اما وقتی شروع به سخن گفتن كرد بازهم بچه ای ساكت بود. در نه سالگی او را به مدرسه «لوئیت پولد» مونیخ فرستادند، او در مدرسه تنبیه می شد زیرا خیلی كودن به نظر می رسید.

● تابعیت سوییس

وی در حالی كه پانزده ساله بود خانواده اش به ایتالیا رفتند و آلبرت در مدرسه شبانه روزی لوئیت ماند. شانزده ساله بود كه نزد خانواده اش كه درسوییس بودند رفت . آلبرت به پدر خود گفت :قصد دارد تابعیت كشور آلمان را ترك گوید، اماپدرش او را سرزنش كرد. در هفده سالگی دیپلم خود را گرفت و در شهر زوریخ در رشته ریاضی وفیزیك و در مركز صنعتی فدرال مشغول به تحصیل شد و در بیست و یك سالگی فارغ التحصیل گردیداو بیست و دو ساله بود كه تابعیت سوییس راپذیرفت و یك سال بعد پدرش درگذشت .

در همان زمان در موسسه ای كه امتیاز ثبت اختراعات را ارائه می كرد استخدام شد. وی دربیست و چهارسالگی با «میلوا ماریك » كه ۴ سال ازاو بزرگ تر بود ازدواج كرد و ثمره ازدواجشان دوپسر به نام های هانس و ادوارد شد.

● فرزندان انیشتین

هانس ۶۹ سال عمر كرد. او در رشته هیدرولوژی تحصیل كرد و در سال ۱۹۵۲درگذشت .

ادوارد نیز ۵۵ سال عمر كرد. او دچار بیماری شیزوفرنی شده بود. گفته می شود كه آنها یك دختر به نام لیزرل كه دو سال قبل از ازدواجشان به دنیا آمده بود داشتند. البته فرزند آلبرت و میلوانبود بلكه او را به فرزند خواندگی پذیرفته بودند،كه سرنوشت او نامعلوم است .

آلبرت بعدها در رشته ریاضی و فیزیك دانشگاه برلین تحصیل كرد و در ۳۵ سالگی (۱۹۱۱میلادی ) استاد رسمی این دانشگاه شد، گرچه دراواسط تحصیل خود در سال ۱۹۰۸ میلادی نظریه خمیدگی نور در مقابل خورشیدگرفتگی رابیان كرد كه زیاد جدی گرفته نشد. با آغاز جنگ اول جهانی در سال ۱۹۱۴، همسر آلبرت او راترك كرد و پس از پایان جنگ رسما از او جدا شد.وی در سال ۱۹۱۳ میلادی كتابی در رابطه با«نسبیت عام » به رشته نگارش درآورد كه موردتاخت و تاز صهیونیست های اروپا قرار گرفت . امانكته جالب این بود كه وی پس از جدایی از میلوابا زنی شصت ساله به نام «الزا» كه دو دختر ۲۰ و۲۲ ساله داشت ازدواج كرد.

انیشتین در سال ۱۹۳۰ میلادی زمانی كه پنجاه و یك ساله بود، نظریه میدان گرانشی ومیدان الكترومغناطیسی را ارائه كرد و به چاپ رساند و پس از آن به آمریكا مهاجرت كرد و درمركز صنعتی كالیفرنیا به تحقیق و تدریس پرداخت . او مدتی در دانشگاه پرینستون به تدریس پرداخت و سپس به برلین بازگشت .

در سال ۱۹۳۳ آدولف هیتلر رهبر حزب نازی آلمان ، قدرت را در آن كشور بردست گرفت و او كه با افكاری مخالف بود ابتدا به انگلیس وسپس به آمریكا مهاجرت كرد.

انیشتین زمانی كه ۶۰ ساله بود در سال ۱۹۳۹در نامه ای وقوع جنگ دوم جهانی را به «روزولت » گوشزد كرد و ساخت بمب اتم را به اوپیشنهاد كرد.

این در شرایطی بود كه وی بعدها با این اقدام مخالفت كرد و همكار او «شوپنهاور» هم اعلام داشت كه ساخت اتم تنها به خاطر مصرف در زمینه انرژی برق صورت گرفته است . وی ۶۱ ساله بودكه تابعیت آمریكا را پذیرفت ، اما تابعیت سوییس را از دست نداد. وی ۶۶ ساله بود كه بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاگی صورت گرفت ، انیشتین در آن زمان بسیار غمگین و افسرده بود و مقامات آمریكایی را مورد انتقاد قرار داد كه از علم اوبهره برداری و سوء استفاده كرده اند.

انیشتین در ۶۹ سالگی و در سال ۱۹۴۸میلادی مقاله تعمیم نسبیت عام را بیان كرد، در سال ۱۹۵۱ خواهرش كه دو سال از اوكوچك تر بود درگذشت . در سال ۱۹۵۲ به اوپیشنهاد ریاست جمهوری آمریكا را دادند اما اونپذیرفت و سرانجام این نابغه فیزیك در ۱۸آوریل سال ۱۹۵۵ در بیمارستان شهر پرنیستون به خاطر بیماری قلبی در ۷۶ سالگی درگذشت .

انیشتین در روزهای پایانی عمر خود می گفت :آلمان را به این خاطر ترك گفتم كه احساس می كردم آنها می خواهند از اتم سوء استفاده كنندو البته یقین داشتم كه این كار را خواهند كرد، امااعتماد من به آمریكایی ها اشتباه محض بود.

عكس هایی كه در این دو صفحه خواهید دیدمربوط به زندگی مردی است كه به او در دوران كودكی لقب «كودن » داده بودند، اما پس ازمرگ «مغز» او را در موزه ای درآمریكا نگهداری كردند. این در شرایطی است كه چندی پیش درمحل تولد او اولهم به مناسبت صد و بیست وششمین سالگرد تولد و شصتمین سالگرد فوتش مراسمی برگزار شد و از دانشمندان نامی جهان دعوت به عمل آوردند.

ستاره شناسی علمی است که درآن حرکات وحالات ستارگان با یکدیگر بیان میشود . علم نجوم دوعلم است :

۱) علم احکام نجوم .

۲) علم نجوم تعلیمی علم احکام نجوم علمی است که در آن اثرات ستارگان بر روی زمین را بحث میکند واز فروع علم طبیعیات وحیات است واین علم از اجزاء هیئت وعلم سماءوعالم نیست. (خاصیت این علم تخمین است . اما نجوم تعلیمی درباره احرام آسمانی وکره زمین بحث می کند. اماعلم هیئت عالم اسلامی هدفش بیان کردن حرکات آسمانی و همه اختلافهای مرئی آنها با اشکال هندسی بوده است وبحث درعلم حرکات آسمانی وطبیعت اجرام فلکی ازموضوع علم هیئت خارج وبه حکمت طبیعی وحکمت الهی اختصاص دارد وهم طبیعیات اجرام وقسمت عمده هیئت نظری که درآن ازحقیقت حرکات ستارگان بحث می شود وارد درعلم هیئت اسلامی نبوده است وعلم هیئت اسلامی مشتمل بوده است

مقدمه

شکل گیری منظومه شمسی حدود ۵ میلیارد سال پیش ، از ابری متشکل از گاز و غبار بین ستاره ای ، آغاز گردید. جاذبه باعث انقباض ابر شده و کره متراکمی از گاز در مرکز ابر بوجود آورد. جاذبه همچنین باعث دوران هر چه سریعتر ابر شد. هنگام دوران، مواد موجود در ابر، پهن شده و حلقه ای به وجود آمد که نواحی متراکم مرکزی را در بر می گرفت. سرانجام در این ناحیه متراکم ، گرمای لازم برای وقوع واکنشهای هسته ای فراهم گشت و بدین ترتیب ، ستاره خورشید بوجود آمد. اعضای کوچکتر منظومه شمسی از مواد موجود در این حلقه بوجود آمدند. این اعضاء عبارتند از سیارات ، سیارکها و ستاره دنباله دارها.